Wszystko o punktach karnych

licznik prędkości

Przekraczanie dozwolonych prędkości, jazda bez pasów bezpieczeństwa, nieustąpienie pierwszeństwa, czyli bagatelizowanie podstawowych przepisów drogowych i traktowanie ich z tzw. „przymrużeniem oka” może drogo kosztować. Zwłaszcza, gdy w życie wejdą nowe przepisy o ruchu drogowym. O tym, ile można mieć punktów karnych, za co można dostać punkty karne i w jaki sposób je anulować, przeczytacie poniżej.

Ile można mieć punktów karnych?

Punkty karne to punkty, które przyznawane są uczestnikom ruchu drogowego, gdy za ich sprawą następuje łamanie przepisów ruchu drogowego. Każdego kierowcę, który dysponuje tym dokumentem powyżej 1 roku, obowiązuje limit 24 punktów karnych.

Przekroczenie liczby 24 punktów karnych przez kierowcę wiąże się z utratą uprawnień do kierowania pojazdem. Przygotowywany jest wtedy wniosek o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Kierowcę ponadto kieruje się na egzamin sprawdzający, który odbywa się w formie teoretycznej i praktycznej.

Ile można mieć punktów karnych w pierwszym roku?

Jednak limit punktów karnych różni się, w zależności od czasu posiadania prawa jazdy.

Młodzi kierowcy, w pierwszym roku po otrzymaniu prawa jazdy, objęci są zapisem prawnym, który określa dla nich próg punktów karnych w liczbie 20.

Po przekroczeniu tego progu punktowego, kierowca traci uprawnienia do kierowania pojazdem, poprzez wydanie decyzji administracyjnej o cofnięciu prawa jazdy. Do decyzji dołączany jest także wniosek o skierowanie osoby na powtórny kurs prawa jazdy.

Za co można dostać punkty karne?

Punkty karne można otrzymać za wykroczenia drogowe, czyli za łamanie przepisów ustawy „Prawo o ruchu drogowym” z 20 czerwca 1997 r., z ostatnią jej nowelizacją, uchwaloną 16 grudnia 2015 r.

Taryfikator punktów karnych na rok 2016, stanowi wykaz takich wykroczeń drogowych, a do każdego z nich przypisana jest liczba punktów karnych, jakie otrzyma kierowca, gdy je popełni. Są to następujące naruszenia prawa:

  1. Czyny o charakterze szczególnym:
  • Przestępstwo drogowe, prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu i tym podobnych środków (po spożyciu takich środków oraz w stanie nietrzeźwości), brak pomocy osobom poszkodowanym w wypadku drogowym – 10 pkt. karnych;
  • Stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (kolizje drogowe i inne niebezpieczeństwa) – 6 pkt. karnych;
  1. Niewłaściwe zachowanie kierujących pojazdami wobec pieszych:
  • Omijanie pojazdu poruszającego się w tym samym kierunku, ustępującego pierwszeństwa pieszym; wyprzedzanie innych pojazdów na przejściach dla pieszych i tuż przed nimi; nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu będącemu na przejściu dla pieszych; nieustąpienie pierwszeństwa przez kierowcę, który skręca w drogę poprzeczną pieszemu przechodzącemu przez jezdnię na skrzyżowaniu tej drogi; niezatrzymanie pojazdu, aby umożliwić przejście przez jezdnię osoby niepełnosprawnej korzystającej ze specjalnego znaku lub osoby o dostrzegalnej ograniczonej sprawności ruchowej – 10 pkt.;
  • Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu w trakcie cofania pojazdem – 6 pkt.;
  • Złamanie zakazu rozłączania kolumn pieszych – 5 pkt.;
  1. Nieprzestrzeganie znaków i sygnałów drogowych:
  • Niepodporządkowanie się sygnałom osoby kontrolującej ruch drogowy, obligującej do zatrzymania się – 8 pkt.;
  • Niepodporządkowanie się sygnałom świetlnym oraz sygnałom i poleceniom od osób uprawnionych do kierowanie ruchem drogowym i do jego kontroli – 6 pkt.;
  • Nieprzestrzeganie znaków związanych z postojem i parkingiem – 5 pkt.;
  • Nieprzestrzeganie znaków: „zakaz wjazdu”, „zakaz jazdy w obu kierunkach”, „nakaz jazdy…”, „strzałka kierunkowa” i kierunki na pasach ruchu – 5 pkt; „pierwszeństwo dla nadeżdżającyzh z przeciwka” – 4 pkt; B-3 do B-7 (zakazy wjazdu) – 3 pkt; B13 do B-19 (zakazy wjzadu) i niezatrzymanie pojazdu w związku ze znakiem „stop” – 2 pkt.;
  • Nieprzestrzeganie pozostałych znaków i sygnałów drogowych – 1 pkt.;
  1. Wykroczenia drogowe na skrzyżowaniach i innych miejscach zbiegania się kierunków jazdy:
  • Nieustąpienie pierwszeństwa pojazdu (w zależności od sytuacji) – od 4 do 6 pkt.;
  • Nieusprawnienie przejazdu uprzywilejowanemu pojazdowi; złamanie zakazu zawracania – 5 pkt.;
  • Ograniczanie lub utrudnianie ruchu za sprawą błędnego sygnalizowania manewrów drogowych lub braku ich sygnalizowania – 2 pkt.;
  1. Niestosowanie się do przepisów o dopuszczalnej prędkości:
  • Przekroczenie dopuszczalnej prędkości w następujących przedziałach: 11-20 km/h – 2 pkt., 21-30 km/h – 4 pkt., 31-40 km/h – 6 pkt., 41-50 km/h – 8 pkt., zaś powyżej 50 km/h – 10 pkt.;
  • Prowadzenie pojazdu z prędkością utrudniającą ruch innym kierowcom – 2 pkt.;
  1. Łamanie przepisów związanych z wyprzedzaniem:
  • Złamanie zakazu wyprzedzania (w zależności od miejsca) – 5 pkt. lub 10 pkt.;
  • Brak upewnienia się odnośnie możliwości wyprzedzania; nieprzestrzeganie znaku „zakaz wyprzedzania” (B-25 lub B26) – 5 pkt.;
  • Zwiększenie prędkości jazdy przez kierującego wyprzedzanym pojazdem; wyprzedzanie uprzywilejowanego pojazdu w terenie zabudowanym; wyprzedzanie z nieodpowiedniej strony – 3 pkt.;
  1. Łamanie przepisów związanych z używaniem świateł zewnętrznych:
  • Nieużywanie podczas jazdy wymaganych przepisami świateł (w zależności od pory dnia, warunków pogodowy i miejsca jazdy) – 2 pkt. lub 4 pkt.;
  • Pozostawienie pojazdu nieoświetlonego w sposób wymagany przepisami; używanie świateł drogowych niezgodnie z przepisami – 3 pkt.;
  • Naruszenie dopuszczalnych wymogów korzystania ze świateł przeciwmgłowych (przednich lub tylnych) – 2 pkt.;
  1. Nieprzestrzeganie innych przepisów dotyczących bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego:
  • Złamanie zakazu cofania (w zależności od miejsca) – 2 pkt. lub 5 pkt.;
  • Złamanie zakazu korzystania z telefonu komórkowego, trzymanego w ręku podczas jazdy; ciągnięcie za pojazdem osoby, znajdującej się na sankach, nartach itp. – 5 pkt.;
  • Złamanie zakazu wjeżdżania pojazdem na przejazd, w przypadku braku możliwości kontynuowania za nim jazdy oraz ominięcia zapór, półzapór i kontynuowania jazdy, gdy nie zostały do końca poniesione lub rozpoczęło się ich opuszczanie – 4 pkt.;
  • Zasłanianie tablic rejestracyjnych, świateł, itp., które muszą być widoczne; wyposażenie pojazdu w urządzenia przeznaczone dla pojazdów uprzywilejowanych lub w urządzenia sygnalizujące działanie kontrolnopomiarowego sprzętu organów kontroli ruchu drogowego – 3 pkt.;
  • Omijanie innych pojazdów z nieodpowiedniej strony; niestosowanie się do „jazdy prawostronnej”, do obowiązku używania przez kierowcę pasów bezpieczeństwa i hełmu ochronnego w przypadku motocyklisty lub poruszającego się motorowerem; złamanie zakazu wjazdu na skrzyżowanie, jeśli w jego obrębie nie można kontynuować jazdy; wjeżdżanie pośród kolumny rowerów, wózków rowerowych, pojazdy uprzywilejowane lub pojazdy MON-u – 2 pkt.;
  • Nieprzestrzeganie przepisów związanych z zatrzymywaniem się lub postojem; prowadzenie pojazdu, który nie został dopuszczony do ruchu; ograniczanie widoczności tablic rejestracyjnych – 1 pkt.;
  1. Przewóz osób:
  • Przewóz większej liczby osób w pojeździe niż jest to dopuszczalne – liczba punktów karnych równa się liczbie osób przewożonych ponad limit (1 os. więcej – 1 pkt. karny; w przypadku przewozu osób w liczbie 10 lub większej niż 10 – 10 pkt. karnych);
  • Przewóz dziecka niezgodnie z przepisami – 6 pkt.;
  • Przewóz pasażerów niezgodnie z przepisami (np. bez zapiętych pasów bezpieczeństwa) – 4 pkt.;
  • Złamanie przepisów odnośnie przewozu dzieci lub młodzieży; złamanie przepisów odnośnie przewozu osób niepełnosprawnych (w zależności od rodzaju pojazdu) – 1 pkt. lub 2 pkt.;
  • Niewłaściwe warunki przewozu m.in. drużyn roboczych, konwojentów, w przyczepie prowadzonej przez ciągnik rolniczy (w określonych warunkach) – 3 pkt.;
  • Niewłaściwe warunki przewozu osób w przyczepie oraz dopuszczalności przewozu osób w samochodzie ciężarowym, poza kabiną kierowcy (oprócz naruszeń określonych specjalnymi kodami) – 2 pkt.

Istnieją także naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które kierowcom pojazdów nie przyznaje się punktów karnych. Są to tzw. „Naruszenia, którym przypisano zerową wartość punktową”, wymienione w „Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego”.

Kasowanie punktów karnych

„Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego” zawiera także przepis o zmniejszeniu liczby punktów karnych. Według niego, kierowca posiadający na swoim koncie minimum 6 punktów karnych i mniej niż 24 punkty, może zredukować ich liczbę, poprzez uczestnictwo w odpłatnych szkoleniach, dwa razy w roku (raz na 6 miesięcy), organizowanych przez wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego. Obecność na jednym takim szkoleniu, skutkuje anulowaniem 6 najstarszych punktów karnych. Obecnie kierowca, który przekroczy limit 24 punktów karnych, automatycznie traci prawo do kierowania pojazdem.

Jednak nowelizacja ustawy z dn. 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami wprowadza zmiany w przypadku przekroczenia pułapu 24 punktów karnych.

Zgodnie z nimi, taki kierowca nie straci bezpośrednio prawa jazdy, a zostanie skierowany na obowiązkowy odpłatny 28 godzinny kurs reedukacyjny oraz na badania psychologiczne, poprzez wydanie specjalnej decyzji administracyjnej przez właściwego starostę. Za prowadzenie kursów reedukacyjnych odpowiedzialne są wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego. Opłata za taki kurs wynosi 500 zł.

Kurs oraz badania muszą zostać odbyte, w okresie miesiąca od dnia otrzymania takiej decyzji. Zaś w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania decyzji, osoba skierowana na kurs, musi przedstawić staroście zaświadczenie o jego ukończeniu. Natomiast w okresie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, osoba wysłana na badania musi przedłożyć staroście właściwe orzeczenie psychologiczne. Obowiązkową opłatę, należy zrealizować najpóźniej w dniu doręczenia staroście wymaganych zaświadczeń o udziale w kursie i badaniu.

Jeżeli kierowca, którzy taki kurs i badanie odbył, w czasie 5 lat od otrzymania na nie skierowania, ponownie przekroczy limit 24 punktów karnych, zostaje pozbawiony prawa do prowadzenia pojazdów.

W przypadku, gdy osoba skierowana na kurs lub badanie osoba, nie wzięła w nich udziału lub nie przedstawiła w odpowiednim terminie odpowiednich zaświadczeń staroście, traci prawo do kierowania pojazdem.

W przypadku młodych kierowców, którzy uzyskają prawo jazdy, od dnia, w którym nowe przepisy wejdą w życie, będą musieli zachować szczególną ostrożność. Jeżeli w okresie 2 lat od otrzymania uprawnień do kierowania pojazdem, dopuszczą się dwóch wykroczeń związanych z bezpieczeństwem komunikacyjnym, zostaną skierowani na kurs reedukacyjny i badania psychologicznie, tak jak kierowcy z dłuższym stażem „za kółkiem”, którzy przekroczyli limit 24 punktów karnych.

Według pierwotnych planów zakładano, że nowe przepisy wejdą w życie z dniem 4 stycznia 2016 roku. Jednak nowelizacja ustawy „Prawo o ruchu drogowym” przeniosła termin wejścia w życie nowych zapisów prawnych o zmianach zakresu danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (tzw. CEPiK, czyli informatyczny system zawierający informacje na temat kierowców z polskim prawem jazdy oraz zarejestrowanych w kraju pojazdów) na dzień 1 stycznia 2017 r. Jest to równoznaczne z opóźnieniem wejścia w życie nowych przepisów dotyczących ruchu drogowego, co nastąpi także w roku 2017.

Nagminne łamanie przepisów prawa ruchu drogowego, niesie za sobą przede wszystkim większe prawdopodobieństwo występowania niebezpieczeństwa na drogach, ale także ryzyko utraty uprawnień do kierowania pojazdem, za sprawą przekroczenia limitu 24 punktów karnych. Nowelizacja przepisów ruchu drogowego z 2015 roku, wymaga czasu na uczestnictwo w specjalnym odpłatnym kursie i spełnienia przy tym wielu dodatkowych wymogów formalnych. Zaś nowy taryfikator punktów karnych przewiduje bardziej restrykcyjne normy dotyczące udzielania kar dla takich kierowców. Nowe przepisy mają bowiem na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu na polskich drogach, co jednak w pełni będzie możliwe nie wcześniej niż w 2017 roku, kiedy zapisy prawa o ruchu drogowym wejdą w życie.

 

Karolina Kowalczyk